Conas a dhéantar dlíthe?

Is é an tOireachtas a dhéanann dlíthe. Is éard atá san Oireachtas an Dáil, an Seanad agus an tUachtarán. Ní mór na dlíthe a dhéanann an tOireachtas a bheith i gcomhréir leis an mBunreacht. Leagtar bundlíthe an Stáit síos sa Bhunreacht.

Má dhéantar agóid dhlíthiúil in aghaidh dlíthe, féadfaidh na cúirteanna athbhreithniú a dhéanamh orthu. Féadfaidh na cúirteanna a dhearbhú go bhfuil dlí neamhbhailí má tá sé ar neamhréir leis an mBunreacht. Ní féidir an Bunreacht a athrú ach de réir bhreith an phobail i reifreann.

An colscaradh sa Stát

I dtosach, bhí toirmeasc sa Bhunreacht ar an gcolscaradh sa Stát.

Ritheadh reifreann, de mheon an phobail, sa bhliain 1995 lenar baineadh amach an toirmeasc ar an gcolscaradh trí chead a thabhairt do chúirt colscaradh a thabhairt nuair a dhéantar coinníollacha áirithe a shuíomh, lena n-áirítear:

  • Go raibh, ar dháta thionscnamh na n-imeachtaí le haghaidh colscartha, ceithre bliana ar a laghad caite ag na céilí ina gcónaí ar leithligh le linn na gcúig bliana roimhe sin. Ní gá gur ceithre bliana as a chéile an tréimhse íosta ceithre bliana sin
  • Nach bhfuil ionchas réasúnach ar bith ann go mbeidh comhréiteach idir na céilí.
  • Go ndearnadh socrú cuí, nó go ndéanfar socrú cuí le haghaidh na gcéilí, le haghaidh leanaí le ceachtar de na céilí nó leis an mbeirt acu agus le haghaidh aon duine eile a bheidh forordaithe le dlí.

Rith an tOireachtas an tAcht um an Dlí Teaghlaigh (Colscaradh), 1996 chun ar vótáil an pobal leis a chur in éifeacht, lena n-áirítear an tréimhse íosta idirscartha ceithre bliana. 

Aitheantas do cholscarthaí coigríche

Cuirtear toirmeasc leis an mBunreacht ar dhaoine a bhfuil colscaradh coigríche faighte acu, ar colscaradh coigríche é nach dtugtar aitheantas dó faoi dhlí na hÉireann, athphósadh an fad is beo don pháirtí eile sa chuing phósta.

Níor athraigh reifreann 1995, lenar cuireadh deireadh leis an toirmeasc ar an gcolscaradh, an fhoráil Bhunreachta sin.

Ní leagtar amach sa Bhunreacht na rialacha maidir le haitheantas a thabhairt do cholscaradh coigríche. Faoin dlí mar atá, tá roinnt colscarthaí coigríche i dteideal aitheantas a fháil sa Stát. I láthair na huaire, bíonn rialacha aitheantais éagsúla i bhfeidhm ag brath ar an áit a bhfuarthas an colscaradh coigríche agus an tráth a fuarthas é.

Ceisteanna Coitianta ar an Reifreann

An bhfuil ceist agat maidir leis an reifreann atá ag teacht aníos? Féach ar an rannóg Ceisteanna Coitianta.

Cliceáil anseo
Icon display: Téigh i dteagmháil

Téigh i dTeagmháil Linn

Má tá barúil agat faoinár suíomh gréasáin, nó má tá gearán agat, bain úsáid as an bhfoirm téigh i dteagmháil linn.